Lọc than hoạt tính (Activated Carbon Filter) là thiết bị chuyên dùng để hấp phụ các chất ô nhiễm dạng khí như mùi, dung môi, hơi hóa chất và VOC (Volatile Organic Compounds). Trong các hệ thống lọc không khí và xử lý khí thải, lọc carbon đóng vai trò bổ trợ bắt buộc bên cạnh các cấp lọc bụi như HEPA và ULPA.

1. Định nghĩa kỹ thuật lọc carbon

Lọc carbon sử dụng than hoạt tính – vật liệu carbon có cấu trúc mao quản phát triển mạnh, tạo ra diện tích bề mặt rất lớn (lên đến hàng trăm–hàng nghìn m²/g). Nhờ đó, các phân tử khí và hơi hóa chất bị giữ lại trên bề mặt than thông qua quá trình hấp phụ.

⚠️ Lọc carbon không lọc bụi mà xử lý ô nhiễm dạng khí.

2. Nguyên lý hoạt động

🔹 Hấp phụ vật lý (Physical Adsorption)

  • Dựa trên lực liên kết yếu giữa phân tử khí và bề mặt than

  • Phù hợp xử lý VOC, dung môi, mùi hữu cơ

🔹 Hấp phụ hóa học (Chemical Adsorption)

  • Than được tẩm hóa chất chuyên dụng

  • Xảy ra phản ứng hóa học với khí độc

  • Áp dụng cho NH₃, H₂S, SO₂, formaldehyde…

👉 Hiệu quả lọc phụ thuộc loại khí – diện tích bề mặt – thời gian tiếp xúc (Contact Time).

3. Vật liệu và cấu tạo lọc carbon

🔹 Vật liệu than hoạt tính

  • Than gáo dừa

  • Than đá

  • Than gỗ

  • Than hoạt tính tẩm hóa chất (impregnated carbon)

🔹 Dạng cấu trúc

  • Than hạt (GAC – Granular Activated Carbon)

  • Than viên (Pellet Carbon)

  • Than tổ ong (Honeycomb Carbon)

  • Carbon cartridge / carbon panel

🔹 Housing lọc

  • Thép sơn tĩnh điện / inox

  • Thiết kế kín khí, hạn chế bypass

  • Thuận tiện thay thế và bảo trì

4. Các thông số kỹ thuật quan trọng

  • Lưu lượng khí (m³/h)

  • Loại khí & nồng độ đầu vào

  • Thời gian tiếp xúc (EBCT / Contact Time)

  • Tổn thất áp suất

  • Khối lượng than hoạt tính

  • Nhiệt độ & độ ẩm làm việc

  • Hiệu suất xử lý (%)

👉 Contact Time là thông số quyết định hiệu quả hấp phụ của lọc carbon.

5. Phân loại lọc carbon theo ứng dụng

  • Lọc mùi công nghiệp

  • Lọc VOC và dung môi

  • Lọc khí phòng lab

  • Lọc khí ATEX (môi trường dễ cháy nổ)

  • Lọc carbon cho AHU / HVAC

6. Vị trí lắp đặt trong hệ thống

  • Trước hoặc sau HEPA (tùy mục đích)

  • Trong hệ thống xử lý khí thải

  • Tích hợp trong AHU / FFU

  • Lọc cuối cho phòng hóa chất

👉 Lọc carbon không thay thế HEPA/ULPA, mà kết hợp để xử lý toàn diện.

7. Kiểm tra và đánh giá hiệu quả

  • Đo nồng độ khí đầu vào – đầu ra

  • Theo dõi chênh áp

  • Đánh giá breakthrough time (thời điểm than bão hòa)

  • Kiểm tra mùi & VOC thực tế

8. Tuổi thọ và bảo trì

Tuổi thọ lọc carbon phụ thuộc:

  • Nồng độ và loại khí

  • Độ ẩm môi trường

  • Loại than và hóa chất tẩm

⚠️ Khi than bão hòa, hiệu quả giảm nhanh → cần thay thế, không tái sử dụng tại chỗ.

9. Ứng dụng thực tế

  • Nhà máy hóa chất, sơn, in ấn

  • Dược phẩm & mỹ phẩm

  • Điện tử – bán dẫn

  • Phòng thí nghiệm

  • Xử lý khí thải công nghiệp

  • Hệ thống yêu cầu ATEX

10. Giải pháp lọc carbon của COFIT Việt Nam

  • Tư vấn chọn loại than phù hợp từng loại khí

  • Thiết kế housing theo lưu lượng & mặt bằng

  • Gia công kích thước theo yêu cầu

  • Kết hợp HEPA / ULPA / ATEX

  • Hỗ trợ kiểm tra, thay thế định kỳ

📌 COFIT Việt Nam – Giải pháp lọc than hoạt tính – lọc carbon hiệu quả cho xử lý khí, mùi và môi trường công nghiệp.